Męskie, żeńskie w średniowiecznej poezji kobiet w języku oksytańskim

Niniejsza monografia jest syntezą społecznej historii kobiet w świecie literackim oksytańskiej domeny językowej w XII i XIII wieku. Przedmiot jej badań stanowią trobairitz – kobiety tworzące w nurcie poezji trubadurów – ich teksty oraz otoczenie społeczne, towarzyszące powstawaniu i obiegowi tej literatury. Istotne okazuje się ogólne zrozumienie fenomenu kobiecego pisania w średniowieczu, w szczególności przez analizę warunków, w których zachodziły te procesy twórcze.

Autor dowodzi, że rola kobiet we współtworzeniu poezji trubadurów, jak również ich udział w życiu społecznym południowej Francji w XII i XIII wie ­ ku były znacznie większe, niż zazwyczaj się to uznaje w literaturze badawczej. Ich obecność w świecie literackim zaważyła na kształcie średniowiecznej poezji w oksytańskiej domenie językowej i poza jej granicami. Po raz pierwszy korpus utworów trobairitz zostaje przybliżony czytelnikowi w polskim przekładzie.

Twórczość poetycka średniowiecznych trubadurek jest słabo rozpoznana w światowej mediewistyce, a w Polsce – nieznana. Wynika to z dystansu czasowego, fragmentaryczności zachowanych utworów, niepewności co do atrybucji tekstów i silnego skonwencjonalizowania tej poezji. Dlatego z radością należy powitać wyjątkowo udaną próbę wypełnienia tej luki przez Michała Sawczuka. Autor wykazuje się rzetelnymi kompetencjami i to w kilku dziedzinach: filologii, literaturoznawstwie, historii, mentalności, prawie oraz przekładoznawstwie, a także biegłością tłumacza. Te rozległe i pogłębione kwalifikacje pozwoliły mu na wieloaspektową analizę badanego korpusu i opracowanie metodologii właściwej do badania tak trudnych zagadnień.

Z recenzji prof. dra hab. Macieja Abramowicza

Michał Sawczuk – doktor literaturoznawstwa, romanista i mediewista, tłumacz literatury średniowiecznej. Absolwent Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz studiów średniowiecznych na Uniwersytecie Paris-Sorbonne. Laureat grantów i stypendiów badawczych, między innymi MNiSW, NAWA oraz rządu Republiki Francuskiej. Interesuje się historią i literaturą oksytańskiego obszaru językowego i ich współczesną recepcją oraz problematyką neomediewalizmu.