Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz

Komentarz stanowi kompleksowe omówienie przepisów ustawy z 27.3.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.), odnoszące się m.in. do:

• planowania przestrzennego w gminie, na obszarze metropolitalnym, w województwie, na szczeblu krajowym;
• ustalania warunków zabudowy i lokalizacji inwestycji celu publicznego;
• regulacji z zakresu gospodarki nieruchomościami, prawa budowlanego, prawa geodezyjnego, ochrony środowiska, postępowania administracyjnego, cywilnych i konstytucyjnych regulacji prawa własności, norm prawa międzynarodowego, ustaw samorządowych.

Publikacja obejmuje szczegółowe objaśnienie aspektów prawnych dotyczących planowania i zagospodarowania przestrzennego, a także treści z zakresu urbanistyki, architektury i budownictwa oraz uwzględnia rozporządzenia wykonawcze do ustawy.

W Komentarzu uwzględniono najnowsze zmiany, wynikające m.in. z:

• ustawy z 5.11.2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy Nr 1839), dotyczącej usprawnienia trwających w gminach prac nad sporządzaniem planu ogólnego gminy;
• ustawy z 9.5.2025 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 680), którą wprowadzono uzyskanie przez organy PGW WP niezbędnych informacji pozwalających kontrolować przestrzeganie przepisów powszechnie obowiązujących w zakresie zabudowy obszarów szczególnego zagrożenia powodzią;
• ustawy z 4.4.2025 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 527), wydłużającej termin obowiązywania studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz mającej na celu eliminację oczywistych omyłek i wątpliwości interpretacyjnych;
• ustawy z 27.11.2024 r. o zmianie ustawy –Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 1940), wprowadzającej doprecyzowanie przygotowywanej przez samorząd województwa polityki rozwoju województwa o kontekst działań na rzecz adaptacji do zmian klimatu;
• ustawy z 5.12.2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1907), dookreślającej lokalizację budowli ochronnych w planie miejscowym.

Wydanie czternaste, zaktualizowane i uzupełnione zostało także o zmiany uchwalone ustawą zmieniającą z 7.7.2023 r., wraz z jej późniejszymi modyfikacjami (w tym z Dz.U.z 2025 r. poz. 1543).

Odnosi się również do projektów zmian, które w trakcie prac nad komentarzem znajdowały się na różnym etapie procesu legislacyjnego, m.in.: do projektu ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (druk sejmowy Nr 1608).

Komentarz uwzględnia stan prawny na dzień 17 listopada 2025 r.

Publikacja jest adresowana przede wszystkim do praktyków, którzy zawodowo zajmują się dokumentowaniem prac planistycznych, do pracowników administracji samorządowej, urbanistów, architektów, inwestorów, a także sędziów sądów administracyjnych, radców prawnych i adwokatów. W opracowaniu przedstawiono także poglądy doktryny, czyniąc Komentarz przydatnym dla pracowników naukowych oraz studentów.