Prawo zobowiązań – część szczegółowa. System Prawa Prywatnego. Tom 7

Tom 7 z serii Systemu Prawa Prywatnego w sposób dokładny oraz kompleksowy omawia zagadnienia dotyczące umów regulujących przeniesienie praw oraz umów odnoszących się do świadczenia usług.

Publikacja uwzględnia wszystkie wynikające od poprzedniego wydania, przede wszystkim zmiany wynikające m.in. z:

• ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej (Dz.U. z 2018 r. poz. 646) dotyczące prokury. Zmieniony został także art. 1091 § 1 KC poprzez wyraźne upoważnienie przedsiębiorców – osób fizycznych do udzielania prokury, po uzyskaniu wpisu w CEIDG;
• ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018 poz. 398) dotyczące ustanowienia kuratora w sytuacji braku organów oraz wygaśnięcia prokury. Ustawa o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw dodała do art. 1097 KC § 31, zgodnie z którym ustanowienie kuratora na podstawie art. 42 § 1 KC spowoduje wygaśnięcie prokury, a w okresie trwania kurateli nie będzie możliwe ustanowienie prokury;
• ustawy z 21.4.2017 r. o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji (Dz.U. z 2017 r. poz. 1132) odnoszące się do określenia początku biegu trzyletniego terminu przedawnienia. Obecnie na równi z wiedzą poszkodowanego o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia jest traktowana możliwość uzyskania przez poszkodowanego takiej wiedzy przy zachowaniu należytej staranności;
• ustawy o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw dotyczącej skrócenia podstawowych terminów przedawnienia roszczeń. Celem projektowanych rozwiązań (Druk sejmowy 2216) jest przede wszystkim skrócenie podstawowych terminów przedawnienia poprzez wprowadzenie krótszego ogólnego terminu przedawnienia roszczeń (6 lat), przy pozostawieniu regulacji, zgodnie z którą dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej termin przedawnienia wynosi 3 lata. Za skróceniem ogólnego terminu przedawnienia roszczeń przemawia przede wszystkim potrzeba zmobilizowania stron stosunków prawnych do szybszego kształtowania stanów faktycznych w sposób zgodny ze stanem prawnym. Istotny argument stanowią tu trudności dowodowe, gdyż po upływie zbyt długiego okresu jest trudno nie tylko wykazać roszczenie, ale przede wszystkim – jego ewentualne wygaśnięcie.
• ustawy z 24.11.2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2361) dotyczące transpozycji do polskiego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 2015/2302/UE z 25.11.2015 r. w celu poprawy funkcjonujących rozwiązań prawnych, w szczególności w zakresie zabezpieczeń podróżnych przed skutkami niewypłacalności organizatorów turystyki i przedsiębiorców ułatwiających nabywanie usług turystycznych;
• ustawy z 7.4.2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia dochodzenia wierzytelności (Dz.U. z 2017 r. poz. 933) dotyczące odpowiedzialności solidarnej inwestora i podwykonawcy;
• ustawy z 11.9.2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1844) dotyczące terminów wypowiedzenia umowy;
• ustawy z 10.7.2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1311) dotyczące zmian związanych z informatyzacją postępowania cywilnego i elektroniczną formą umów. Zmiana obejmuje unormowania liberalizujące przepisy o formie czynności prawnych; wprowadzające nowe ujęcie dokumentu w postępowaniu cywilnym (dokumentu elektronicznego);
• ustawy z 30.5.2014 r. o prawach konsumenta (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 683) dotyczące: nowej definicji konsumenta (art. 221 KC); wprowadzenia zakazu pobierania przez przedsiębiorcę od konsumenta opłat związanych z korzystaniem z określonych sposobów płatności w wysokości wyższej od kosztów ponoszonych z tego tytułu przez samego przedsiębiorcę; uregulowania kwestii związanych z terminem wydania rzeczy konsumentowi w umowach sprzedaży konsumenckiej, w tym skutków uchybienia przez przedsiębiorcę obowiązkom w tym zakresie i przejściem niebezpieczeństwa przypadkowej utraty lub zniszczenia rzeczy (obowiązki informacyjne); odpowiedzialności za jakość rzeczy sprzedanej, których celem jest przede wszystkim ujednolicenie przepisów dotyczących odpowiedzialności za jakość rzeczy sprzedanej opartych na koncepcji wady (rękojmia); wprowadzają też szczegółowe zasady dochodzenia roszczeń związanych z wadliwością rzeczy sprzedanej w łańcuchu sprzedawców oraz modyfikują przepisy dotyczące gwarancji przy sprzedaży i doprecyzowują wzajemny stosunek roszczeń z rękojmi i z gwarancji;

Przedstawiane wydanie niniejszego tomu zostało także wzbogacone o nową literaturę i najnowsze orzecznictwo, pokazujące najnowsze tendencje w orzecznictwie, a co za tym idzie nowe opinie i analizy omawianych zagadnień oraz argumenty do obrony racji klienta.

Publikacji została podzielona 2 części.

W części I zostały omówione umowy regulujące przeniesienie praw, takie jak:

• umowa sprzedaży (pojęcie i cechy, funkcje i rodzaje, źródła prawa, strony umowy, essentialia, accidentalia i naturalia negotti, sposoby i forma zawarcia, obowiązki sprzedawcy w wyniku zawartej umowy, obowiązki kupującego, przejście korzyści i ciężarów związanych z rzeczą oraz niebezpieczeństwa przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy, rękojmia za wady rzeczy, gwarancja jakości, odpowiedzialność sprzedawcy i producenta, sprzedaż konsumencka);
• umowa dostawy (pojęcie i cechy, funkcje, źródła prawa, strony umowy, składniki i treść umowy, zawarcie umowy, forma, wykonywanie umowy, odpowiedzialność stron, rękojmia za wady rzeczy, problemy gwarancji jakości);
• umowa zamiany (ogólna charakterystyka, zawarcie umowy, prawa i obowiązki stron umowy, szczególne problemy kwalifikacyjne);
• umowa offsetowa (zawarcie, obowiązki stron, wykonanie i skutki niewykonania obowiązków umownych, charakter prawny);
• kontraktacja (funkcja, charakter prawny, forma umowy, prawa i obowiązki stron, rozkład ryzyka między stronami, skuteczność umów kontraktacji w stosunku do osób trzecich, zabezpieczenie wykonania umowy, przedawnienie roszczeń, addendum);
• umowa darowizny (prawna istota, zawarcie umowy, wykonanie darowizny, wypełnienie polecenia, niedostatek darczyńcy po wykonaniu darowizny, odpowiedzialność stron, odwołanie darowizny, rozwiązanie).

W części II zostały omówione umowy odnoszące się do świadczenia usług, takie jak:

• umowa o dzieło (istota i zakres, pojęcie dzieła, podstawowe prawa i obowiązki stron, własność i posiadanie, ryzyko przypadkowej utraty i uszkodzenia dzieła, odpowiedzialność przyjmującego zamówienie za wady przed wydaniem i po wydaniu dzieła, rękojmia za wady dzieła, gwarancja, przedawnienie roszczeń);
• umowa o roboty budowlane (zagadnienia ogólne, pojęcie i rodzaje, treść, następstwa niewykonania i nienależytego wykonania obowiązków umownych, współodpowiedzialność w procesie budowlanym);
• umowa zlecenie (ogólna charakterystyka, określenie, przedmiot i strony, powstanie i wygaśnięcie stosunku zobowiązaniowego, treść stosunku zobowiązaniowego, odpowiedzialność stron, nienazwane umowy o świadczenie usług z art. 750 KC);
• prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia (charakterystyka ogólna, obowiązki i prawa stron, dokonanie zmian w mieniu osoby zainteresowanej, prowadzenie cudzej sprawy wbrew woli osoby zainteresowanej, nieprawidłowe prowadzenie cudzej sprawy bez zlecenia, potwierdzenie prowadzenia cudzej sprawy bez zlecenia, przedsięwzięcie czynności zmierzających do odwrócenia niebezpieczeństwa grożącego innej osobie, odpowiedzialność stron, ustanie stosunku prawnego i przedawnienie roszczeń);
• umowa agencyjna (charakterystyka, strony, postacie, zawarcie, treść, wynagrodzenie agenta, zakończenie, świadczenie wyrównawcze, ograniczenie działalności konkurencyjnej po wygaśnięciu umowy);
• umowa komisu (pojęcie i konstrukcja, powstanie stosunku prawnego, obowiązki stron, stosunku własnościowe, rękojmia w stosunkach między stronami transakcji komisowej, zakończenie stosunku komisu, przedawnienie roszczeń);
• umowa przechowania (zawarcie, źródła obowiązku pieczy nad rzeczą, treść stosunku zobowiązaniowego, odpowiedzialność przechowawcy);
• umowa składu (podstawa prawna, kwalifikacja, obowiązki stron, odpowiedzialność przedsiębiorcy składowego, wygaśnięcie, zabezpieczenie i przedawnienie roszczeń);
• umowa przewozu (charakterystyka ogólna, umowa przewozu osób oraz towarów, przedawnienie roszczeń, dochodzenie roszczeń);
• umowa spedycji (ogólna charakterystyka, określenie, przedmiot i strony, powstanie i wygaśnięcie stosunku zobowiązaniowego, treść stosunku zobowiązaniowego, odpowiedzialność spedytora);
• umowa o podróż (usługi turystyczne, odpowiedzialność organizatora podróży);
• odpowiedzialność, prawo zastawu i przedawnienie roszczeń utrzymujących hotele i podobne zakłady (podstawa odpowiedzialności hotelu lub podobnego zakładu, pojęcie hotelu i podobnego zakładu, gość hotelowy, kryterium zarobkowości, odpowiedzialność cywilna hotelu lub podobnego zakładu, ograniczenie odpowiedzialności hotelu lub podobnego zakładu, odszkodowanie, wyłączenie odpowiedzialności hotelu lub podobnego zakładu, odpowiedzialność hotelu lub podobnego zakładu za pojazdy mechaniczne, rzeczy w nim pozostawione oraz żywe zwierzęta, przedawnienie roszczeń przedsiębiorstw hotelowych, odpowiedzialność i ustawowe prawo zastawu zakładów kąpielowych).

Publikacja będzie bardzo przydatna przede wszystkim dla praktyków prawa: adwokatów, radców prawnych, notariuszy oraz sędziów, a także dla aplikantów tych zawodów oraz studentów.