VAT w jednostkach sektora finansów publicznych

Kompleksowe i praktyczne omówienie zagadnień związanych z VAT w całym sektorze publicznym.

Zebrane w jednym miejscu wszelkie informacji o nowościach prawnych oraz wytycznych ministerialnych, urzędów skarbowych czy sądów w zakresie podatku od towarów i usług dotyczących jednostek sektora finansów publicznych.

Do najważniejszych kwestii omówionych w publikacji zaliczyć należy:

• Opodatkowanie dostaw towarów dokonywanych poza terytorium Polski
• Obrót nieruchomościami oraz ruchomościami stanowiącymi majątek JSFP
• Dokumentowanie czynności podlegających VAT w przypadku działalności JSFP
• Białą listę oraz mechanizm podzielonej płatności (MPP) w JSFP
• Zasady odliczania VAT za pomocą prewspółczynnika sprzedaży
• Korekty dotyczące podatku naliczonego
• Ewidencję sprzedaży w formie JPK
• Deklaracje VAT oraz JPK VDek
• Dotacje oraz subwencje a prawo do odliczenia VAT
• Odpowiedzialność karna osób zajmujących się finansami w jednostkach sektora finansów publicznych.

Generalnie jednostki sektora finansów publicznych, które pełnią funkcje organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy, nie są podatnikami VAT, w zakresie w jakim wykonują zadania publiczne, do których zostały powołane. Wyjątek od tej zasady stanowią czynności wykonywane w ramach zawartych umów cywilnoprawnych. Wobec czego, JSFP wykonując zadania publiczne nie będą stanowić podatników VAT, w związku z czym nie będą odprowadzać podatku należnego, oraz nie będą uprawnione do odliczenia podatku naliczonego. JSFP mogą wykonywać zarówno działalność opodatkowaną podatkiem VAT, jak i działalność znajdująca się poza systemem VAT. Aby prawidłowo określić czy w stosunku do danej czynności JSFP jest podatnikiem, należy każdorazowo przeanalizować charakter prawny wykonywanych czynności. W publikacji przedstawiono zestaw takich czynności i procedury postępowań podatkowych z tym związanych.

Do nowych zagadnień dotyczących VAT w JSFP zaliczamy nową matryce stawek. Do dnia 30 czerwca 2020 r. system powoływania stawek VAT opierał się o Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług (PKWiU) 2008, której symbole były wykorzystywane do identyfikacji towarów i usług, co na potrzeby ustawy o VAT przekładało się również na problematykę stosowania odpowiedniej stawki podatku VAT (właściwa klasyfikacja towaru czy usługi do kody PKWiU pozwalała na opodatkowanie tegoż to towaru czy usługi odpowiednią stawką podatku VAT).

O lipca 2020 r. nastąpiły zmiany sposobu identyfikowania towarów i usług na potrzeby podatku VAT i odejście od stosowania PKWiU 2008 na rzecz:

• Nomenklatury scalonej (ang. Combined Nomenclature, CN) w zakresie towarów, oraz
• Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług PKWiU 2015 w zakresie usług (Nomenklatura scalona tj. kody CN dotyczą wyłącznie towarów).

W publikacji sporo miejsca poświęcono także tzw. białej liście. Czyli przepisom uniemożliwiających rozliczanie kosztów uzyskania przychodu w przypadku naruszenia regulacji dotyczących zapłaty na rachunek nieznajdujący się na białej liście, czyli wykazie podatników VAT. Te przepisy zostały wprowadzone na mocy art. 2 i 3 ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw. Wskazana regulacja stanowi realizację postulatu uszczelniania systemu podatkowego, który w tej sytuacji przejawia się zwiększeniem kontroli organów podatkowych nad płatnościami dokonywanymi przez przedsiębiorców.

Bardzo ważnym tematem dla JSFP są kwestie związane prewspółczynnikiem. Co do zasady podatnicy mają możliwość ustalenia prewspółczynnika według własnych zasad. W stosunku do niektórych podmiotów tj.:

• jednostek samorządu terytorialnego,
• samorządowej instytucji kultury,
• państwowej instytucji kultury,
• uczelni publicznej,
• instytutu badawczego

Sposób ustalania prewspółczynnika został przewidziany w rozporządzeniu (tj. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników). Jednak, stosowanie prewspółczynników ustalonych w rozporządzeniu przez wskazane podmioty nie jest obowiązkowe. Stosownie do art. 86 ust. 2h ustawy o VAT, w przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazuje rozporządzenie, uzna, że wskazany zgodnie z rozporządzeniem sposób określenia proporcji (prewspółczynnika) nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji. Temat ten ciągle dostarcza sporo rozbieżności interpretacyjnych, dlatego też w publikacji znalazło się kluczowe orzecznictwo i liczne przykłady w tym zakresie.

Od 1.10.2020 r. wszystkich czynnych podatników VAT obowiązują nowe pliki JPK w zakresie VAT – JPK_V7M (dla podatników rozliczających się miesięcznie) oraz JPK_V7K (dla podatników rozliczających się kwartalnie). Istotą nowego pliku JPK jest połączenie deklaracji podatkowej (VAT-7 oraz VAT-7K) oraz ewidencji na potrzeby rozliczenia podatku VAT. Powoduje to zasadniczo zniesienie deklaracji jako osobnych dokumentów. W praktyce deklaracja i ewidencja stanowią dwa elementy pliku JPK w zakresie VAT. JPK_V (JPK_V7M lub JPK_V7K) składa się więc z dwóch części:

1. deklaracyjnej (w zasadzie zbieżnej z dotychczasową deklaracją VAT-7 i VAT-7K) oraz
2. ewidencyjnej (generalnie odpowiadającej obecnemu plikowi JPK_VAT, ale zawierającej także dodatkowe oznaczenia).

W publikacji szczegółowo wskazano jak wypełniać JPK i jak przesyłać nowe wzory JPK_V7M.

Prezentowana publikacja odpowiada na m.in. następujące pytania:

• Jak określić zakres czynności podlegających opodatkowaniu VAT w przypadku jednostek sektora finansów publicznych?
• Kiedy możemy mówić o zwolnieniu z opodatkowania VAT w sektorze finansów publicznych?
• W jakiem przypadku możemy dokonać korekty kwoty podatku naliczonego w deklaracji rocznej?
• Jak wykonać obliczanie współczynnika sprzedaży przez JSFP?
• Na czym polegają wyjątki od ogólnej zasady ustalania proporcji?
• Kiedy dochodzi do czynności wyłączonymi z VAT oraz zwolnionymi z VAT?
• Kiedy sprzedaż gruntu podlegać będzie opodatkowaniu stawką 23% VAT a kiedy zwolnieniu z VAT?
• Czy dostawy budynków oraz budowli podlegają zwolnieniu z VAT?
• Jak określić obowiązek podatkowy z tytułu najmu, dzierżawy, leasingu?
• Jakie są terminy na wystawienie faktury w przypadku usługi zaliczkowej?
• Czy JSFP muszą stosować kasy fiskalne?

Najważniejsze zalety prezentowanej książki, dzięki którym szybciej wykonają Państwo swoje obowiązki i rozwiążą problemy z interpretacją przepisów prawa to:

• zestaw praktycznych rozwiązań i przykładów;
• eksperckie wytłumaczenie zawiłości prawnych i dylematów, z którymi autorzy mierzą się podczas pracy i trakcie szkoleń dla gmin i ich jednostek organizacyjnych;
• dokładne i przejrzyste prezentowanie poszczególnych zagadnień,
• wyróżnienie w treści zagadnień ważnych i nowych,
• uwzględnienie najnowszych zmian w prawie.