Mobbing, dyskryminacja, molestowanie oraz ochrona dóbr osobistych zatrudnionych. Praktyczny poradnik dla pracodawców + wzory do pobrania

Książka to praktyczny poradnik, który pokazuje, jak – krok po kroku – przygotować organizację na nowe przepisy dotyczące mobbingu, dyskryminacji i ochrony dóbr osobistych. Stanowi kompleksowy i praktyczny przewodnik po najważniejszych zagadnieniach związanych z ochroną dóbr osobistych osób wykonujących pracę oraz z przeciwdziałaniem mobbingowi, dyskryminacji i molestowaniu. Uwzględnia najnowsze zmiany legislacyjne, które w istotny sposób zmieniają obowiązki pracodawców oraz wzmacniają ochronę osób zatrudnionych.

Po ponad dwudziestu latach obowiązywania przepisów dotyczących mobbingu ustawodawca zdecydował się na ich gruntowną nowelizację, dokonaną ustawą z 19.6.2026 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2026 r. poz. 1046), której przepisy wejdą w życie 5.11.2026 r. W wyniku tej nowelizacji:

• zmieniono definicję mobbingu,
• doprecyzowano regulacje dotyczące molestowania,
• rozszerzono obowiązki pracodawców w zakresie aktywnego przeciwdziałania niepożądanym zachowaniom w miejscu pracy.

Równocześnie wdrożenie dyrektywy o przejrzystości wynagrodzeń wymusza przebudowę przepisów antydyskryminacyjnych, w tym wprowadzenie nowych środków ochrony prawnej oraz dodatkowych obowiązków po stronie pracodawców. Jednocześnie planowane jest rozszerzenie kompetencji Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie kontroli przestrzegania przepisów dotyczących mobbingu i dyskryminacji.

Zmiany te oznaczają konieczność przeglądu i aktualizacji procedur wewnętrznych, regulaminów oraz praktyk zarządzania personelem praktycznie u każdego pracodawcy – niezależnie od wielkości organizacji.

Autorzy – uznani eksperci prawa pracy i praktycy – w przystępny sposób omawiają regulacje, opisują obowiązki pracodawcy oraz przedstawiają konsekwencje naruszeń w obszarach mobbingu, dyskryminacji, molestowania i naruszeń dóbr osobistych. Szczególny nacisk położono na praktyczne narzędzia: tworzenie procedur, polityk i regulaminów, organizowanie postępowań wyjaśniających, przygotowanie na kontrolę PIP, a także ocenę ryzyka roszczeń pracowniczych.

O praktycznym walorze książki decydować będą nie tylko wyjaśnienia przepisów i omówienie projektowanych zmian, lecz także wzory dokumentów, przykłady, schematy działań oraz wskazówki wdrożeniowe, które ułatwią przygotowanie procedur i stosowanie ich w codziennej praktyce pracodawcy. Dzięki połączeniu analizy przepisów z praktycznymi wskazówkami dotyczącymi wdrażania procedur i reagowania na zgłoszenia książka stanowi realne wsparcie przy budowaniu bezpiecznego, zgodnego z prawem środowiska pracy.

Pracodawcy mają 6 miesięcy od dnia wejścia w życie przepisów ustawy nowelizującej Kodeks pracy na przygotowanie zmian do regulaminów pracy lub wydanie nowych regulaminów dotyczących przeciwdziałania działaniom niepożądanym w miejscu pracy. W związku z tym warto ze szczególną uwagą podejść do procesu ochrony pracowników, gdyż musi to być zarówno prewencja, jak i ochrona ofiar mobbingu czy dyskryminacji, a zatem wymaga to zdefiniowania na nowo ról w organizacji i określenia działań na różnym jej poziomie.

W książce Czytelnik znajdzie odpowiedzi m.in. na następujące pytania:

• Jakie dobra osobiste pracownika będą podlegały ochronie?
• Jakie nowe obowiązki będzie miał pracodawca w związku z ochroną dóbr osobistych pracowników?
• Na czym polegają zmiany w definicji mobbingu?
• Kiedy krytyka pracownika będzie stanowiła mobbing?
• Jakie działania uznawane będą za mobbingowe i czy katalog tych działań będzie katalogiem zamkniętym?
• Czy znowelizowane przepisy Kodeksu pracy przewidują możliwość występowania mobbera zbiorowego?
• Jakie osoby mogą być mobberem zgodnie ze zmienionymi przepisami i czy może to być osoba zatrudniona na podstawie umowy B2B?
• Na czym będzie polegać nowy rodzaj dyskryminacji przez skojarzenie?
• Kiedy dojdzie do dyskryminacji przez założenie?
• Na czym polega zmiana definicji molestowania pracownika?
• Kiedy dojdzie do wielokrotnego naruszenia w przypadku dyskryminacji i czym taka sytuacja będzie skutkowała?
• Jak zostanie rozszerzona ochrona osób wspomagających osoby dyskryminowane?
• Jakie obowiązki będzie miał pracodawca zatrudniający od 1 do 9 pracowników, a jakie pracodawcy zatrudniający więcej osób?
• Czy będzie należało tworzyć odrębne procedury przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji, czy powinna powstać jedna wspólna procedura?
• Czy należy zachować odrębne procedury antymobbingowe, czy lepiej włączyć je do treści regulaminu pracy?
• Jakie dokumenty należy stworzyć, aby przeciwdziałać naruszeniu dóbr osobistych?
• Czy będą potrzebne procedury dotyczące komunikacji wewnętrznej między pracownikami?
• Jakie obowiązki powinien wykonać pracodawca w listopadzie 2026 r., czyli zaraz po wejściu w życie ustawy?
• Na jakie procesy pracodawcy będą mieli dodatkowe 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy?
• Jak powinny być prowadzone postępowania wewnętrzne, które rozpoczną się przed wejściem w życie ustawy i będą trwały nadal?
• Kiedy w przypadku dyskryminacji będzie przysługiwało pracownikowi zadośćuczynienie?
• Jakie będą minimalne kwoty zadośćuczynienia w przypadku mobbingu?
• Kiedy będzie może wystąpić z roszczeniami regresowymi do sprawcy mobbingu?
• Jakie sądy będą właściwe do rozpatrywania spraw związanych z mobbingiem i dyskryminacją oraz ochroną dóbr osobistych pracowników?
• Jak będzie wyglądała kontrola PIP w przypadku skarg pracowników dotyczących dyskryminacji i mobbingu?
• Czy coś się zmienia w zakresie ochrony przed nierównym traktowaniem osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych?
• Kiedy dyskryminacja będzie stanowiła wykroczenie przeciwko prawom pracownika?

Ponadto w książce Czytelnik znajdzie przydatne wzory dokumentów, takie jak np.:

• wzór klauzuli poufności dla uczestnika postępowania wyjaśniającego,
• wzór upoważnienia do przetwarzania danych osobowych dla osoby prowadzącej postępowanie wyjaśniające,
• wzór zasad prowadzenia postępowań wyjaśniających z poszanowaniem dóbr osobistych uczestników,
• wzór zasad korzystania przez pracodawcę z informacji o pracownikach pochodzących z mediów społecznościowych,
• wzór klauzuli informacyjnej dla uczestników postępowania wyjaśniającego,
• wzór anonimowej ankiety do wykrywania zjawiska mobbingu.

Publikacja jest przeznaczona dla pracodawców, menedżerów HR, specjalistów ds. kadr i płac, prawników wewnętrznych oraz doradców wspierających biznes, którzy chcą świadomie zarządzać ryzykiem prawnym i organizacyjnym w obszarze relacji pracowniczych.